Super Size Me

gepost op 17/09/2004

In de spraakmakende Amerikaanse documentaire Super Size Me toont regisseur Morgan Spurlock de nefaste gevolgen van een McDonald's-dieet.

Gelukkig kan je deze dagen ook elders terecht voor een snelle hap. In België schieten de gezonde fastfoodrestaurants als paddestoelen uit de grond. Super Size Me, bij ons vanaf 22 september te zien in de bioscoop, is een wisselend grappige en confronterende documentaire over de schade die fastfood kan aanrichten. Spurlock at één maand lang enkel McDonald's. De regisseur werd nauwlettend gevolgd door drie artsen en een diëtiste. Tijdens zijn fastfoodmaand kwam Spurlock 12 kilo bij en vooral zijn lever kreeg het zwaar te verduren. McDonald's is allerminst gelukkig met de negatieve reclame en voert nu een tegenoffensief. De keten lanceerde een uitgebreid aanbod van nieuwe salades. De Go Active Happy Meal is een andere nieuwkomer. Het bestaat uit een slaatje met kip, een flesje water en een stappenteller, een apparaat dat je om je middel bindt en je vertelt of je wel voldoende beweegt. Niet alleen films als Super Size Me dwingen McDonald's tot nieuwe strategieën. De concurrentie van gezonde fastfoodketens wordt steeds groter. Een tiental jaar geleden stond een gezonde snack nog voor een belegd broodje met kaas, geraspte wortelen, tomaat en een gekookt eitje. De laatste tijd oogt het aanbod steeds exotischer: van meergranenbroodjes met gegrilde aubergine, pesto en ricottakaas tot couscousslaatjes met kaneel, rozijnen en koriander. Momenteel telt België drie gezonde fastfoodketens: Greenway, The Foodmaker en Exki. Daarnaast vind je in de steden steeds meer lunchadressen die iets anders serveren dan een traditioneel broodje martino. Vooral in Brussel en Antwerpen duiken veel nieuwe eetgelegenheden op voor een gezonde en snelle snack. Atmosfeer Zowel de woordvoerders van Greenway, The Foodmaker als Exki geven toe dat ze zich lieten inspireren door buitenlandse projecten. Vooral de naam Pret A Manger duikt steeds weer op als inspiratiebron. Deze Engelse keten werd opgericht in 1986 en hij telt inmiddels 150 vestigingen, vooral in Groot-Brittannië. De bezielers van Pret wilden iets anders dan de met additieven en kleurstoffen volgestouwde fastfoodproducten. Niet alle etenswaren in Pret A Manger zijn even vetarm. Zo kan je er zelfs chips en calorierijke desserts krijgen, maar alles wordt bereid met ingrediënten zonder bewaarmiddelen. De meeste producten worden dagelijks ter plaatse klaargemaakt. Een aantal worden klaargestoomd op een centrale locatie en ze hebben een houdbaarheidsdatum van hooguit een paar dagen. De sappen worden bijvoorbeeld licht gepasteuriseerd zodat ze een kleine week goed blijven. Bij ons begon het gezonde fastfoodavontuur midden de jaren 1990 in Gent. Paul Florizoone richtte er Greenway op, een fastfoodzaak die enkel vegetarische gerechten serveert. Volgens Florizoone had het restaurant al snel een vast publiek, al is het tegenwoordig makkelijker om verschillende lagen van de bevolking te bereiken. In de begindagen was gezonde fastfood misschien nog een rariteit voor groene vogels en alternatievelingen, maar nu ligt dat anders. Gezonde fastfood is vooral populair bij mensen tussen de 18 en de 45, al voelen ook ouderen zich steeds meer aangesproken door het aanbod. Kantoren, die uitgekeken zijn op afhaalpizza's of de meeneem-Chinees, vormen eveneens een steeds belangrijkere doelgroep. Deze verschuiving heeft niet enkel te maken met een groeiende belangstelling voor gezonde voeding. Ook de leuke atmosfeer in gezonde fastfoodresto's garandeert een steeds breder publiek. In de begindagen oogde Greenway minder aantrekkelijk dan nu. De muren hebben tegenwoordig een leuk kleurtje, er hangen uitnodigende foto's van groenten en fruit en uit de luidsprekers weerklinkt een loungy soundtrack. Ook The Foodmaker heeft een hele weg afgelegd. De eerste vestiging kwam er in 1998 aan de Meirbrug in Antwerpen. The Foodmaker was toen kleinbehuisd en het kader was onpersoonlijk. In 2000 ging een tweede restaurant open in Gent. Na een aantal interne problemen nam Mark Van Hool The Foodmaker over. Hij vernieuwde de jonge keten. Van Hool: The Foodmaker, zoals die nu bestaat, is anders dan die van de begindagen. Ik ging op zoek naar een formule waarbij levenskwaliteit centraal staat. In onze restaurants kunnen mensen snel iets afhalen maar ze kunnen ook ontsnappen aan de drukte van de dag. Het kader is gezellig zodat je er een boek of krant kan lezen.? Net als in de meeste gezonde fastfoodzaken draait het in The Foodmaker niet enkel om gezonde voeding maar ook om atmosfeer. Je kan er rondhangen in de zetels en luisteren naar de Foodj?s, die er ?s namiddags muziek komen draaien. Frederic Rouvez leerde uit een enquête bij zijn publiek dat de sfeer van een Brusselse Exki niet meteen vertaalbaar is naar Antwerpen. Rouvez: We merkten dat onze Antwerpse klanten niet gelukkig waren met het kader. Ze vonden het te koud. We hebben daar onze lessen uit getrokken en na een herinrichting van de Exki op de Meir bleek de omzet snel te stijgen. Dagvers Hoewel ze elk hun eigen accenten hebben, zijn er duidelijke overeenkomsten tussen gezonde fastfoodbars. In plaats van de typische witte of lichtbruine baguettes uit een broodjeszaak pakken ze uit met Engelse driehoeksandwiches, donkerbruine broodsoorten en wraps. De vullingen en het beleg zijn ook origineler: donkerbruin rozijnenbrood met geitenkaas en zongedroogde tomaten of een sandwich met witte kaas, chorizo, oregano en gegrilde paprika. De meeste restaurants serveren ook slaatjes en een aantal warme gerechten. Je neemt die dan, net als de broodjes, uit een rek en betaalt aan de kassa. Meestal verwarm je zelf je gerecht in een oven. Vooral Exki heeft een goed aanbod van warme gerechten. Er zijn quiches, Marokkaanse groentetaarten en pasta's zoals de linguine met gegrilde kippenborst, tandoorikruiden, courgette, koriander, ui en olijfolie. In tegenstelling tot de andere ketens kiest Greenway bewust voor een vegetarische keuken. Het aanbod is ook exotischer dan in The Foodmaker en Exki. Greenway biedt oosterse curry's aan, wokgerechten, groenteburgers en baga?s, pizzabodems met groente- en kaasvullingen. Sommige fastfoodzaken gebruiken ingrediënten als mayonaise (weliswaar huisbereide) en boter, andere hebben een strengere politiek. Vooral Exki en Greenway voeren een strikt beleid, al wordt er een uitzondering gemaakt voor calorierijke desserten als tiramisu of chocolademousse. Net zoals in Pret A Manger werken ketens met een centrale keuken voor warme bereidingen en worden de broodjes in de respectievelijke vestigingen klaargemaakt. Paul Florizoone staat nog elke dag zelf in de keuken. Maandelijks leert hij aan zijn personeel de bereiding van de nieuwe suggesties aan. The Foodmaker werkt met wisselende seizoenschefs die gerechten creëren. Voor het najaar is dat Yves Mattagne van Sea Grill. De Leuvense chef Frank Fol ontwerpt de recepten voor Exki en doet ook aan kwaliteitscontrole bij de leveranciers. Gezonde fastfoodzaken hebben het steevast over de dagversheid van hun waren, maar dat betekent nog niet dat alles van biologische oorsprong is. Hoe groter een keten wordt, hoe moeilijker het wordt om op grote schaal biologische producten te vinden. Exki, dat inmiddels zes vestigingen heeft in Belgi, werkt zoveel mogelijk met biologische producten maar slaagt daar niet altijd in. Gezonde fastfoodzaken trachten een zo milieuvriendelijk mogelijk bewind te voeren. Recycleerbare verpakkingen jagen echter de verkoopsprijs de hoogte in. Daarom moedigt Greenway zijn klanten aan om zelf een verpakking mee te nemen. In Exki, The Foodmaker en Greenway dien je je afval te sorteren. Een deel van de verpakkingen is er recycleerbaar en de zaakvoerders hopen dat die trend zich in de toekomst zal voortzetten. Toch zijn er wat praktische problemen. Doorzichtige plastiek verpakkingen laten je het product zien, terwijl een houten container dat niet doet. Verder zijn niet alle leveranciers bereid om op grote schaal te werken met recycleerbare materialen omdat het te duur is. Het wordt alvast een uitdaging voor de uitbreidende ketens om te houden aan hun credo van 'milieuvriendelijk en gezond'. The Foodmaker strijkt in september voor het eerst neer in Brussel op de Guldenvlieslaan en midden oktober volgt dan het Waasland shopping center. Exki opent dit najaar nog twee vestigingen in Brussel en een tweede restaurant in Torino. Greenway begon dit jaar met een vestiging in Leuven en hoopt ook te kunnen uitbreiden naar andere Vlaamse steden.

De Tijd - Kathy Mathys

Tags: media

Reageer op dit artikel